Αίτηση αναίρεσης λόγω παραμόρφωσης εγγράφου - Α.Π. 684/2016 - Συνίσταται στο διαγνωστικό λάθος της αποδόσεως από το δικαστήριο σε αποδεικτικό, με την έννοια των αρθρ. 339 και 432 ΚΠολΔ έγγραφο, περιεχομένου καταδήλως διαφορετικού από το αληθινό, εξαιτίας του οποίου καταλήγει σε πόρισμα επιζήμιο για τον αναιρεσείοντα

ΔΙΑΤΥΠΩΣΕΙΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ - Το θεμιτό της συμμετοχής του πολιτικώς ενάγοντα στην ποινική δίκη
Αίτηση αναίρεσης λόγω παραμόρφωσης εγγράφου
Έτος: 2016
Νούμερο: 684
Συνίσταται στο διαγνωστικό λάθος της αποδόσεως από το δικαστήριο σε αποδεικτικό, με την έννοια των αρθρ. 339 και 432 ΚΠολΔ έγγραφο, ...
περιεχομένου καταδήλως διαφορετικού από το αληθινό, εξαιτίας του οποίου καταλήγει σε πόρισμα επιζήμιο για τον αναιρεσείοντα.

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αντώνιο Ζευγώλη, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη, κωλυομένης της Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου Δήμητρας Παπαντωνοπούλου και του αρχαιοτέρου Αρεοπαγίτη Κωνσταντίνου Τσόλα, Ιωσήφ Τσαλαγανίδη, Γεώργιο Κοντό, Αβροκόμη Θούα και Μιλτιάδη Χατζηγεωργίου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 26 Σεπτεμβρίου 2016, με την παρουσία και της γραμματέως, Θεοδώρας Παπαδημητρίου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1) Χ. Χ. χήρας Ν. Χ., 2) Γ. Χ. του Ν., και 3) Ζ. Χ. του Ν., κατοίκων ..., οι οποίοι δεν παραστάθηκαν στο ακροατήριο, και

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Ομορρύθμου και πλέον Ετερορρύθμου Εταιρίας με την επωνυμία "... και ΣΙΑ Ε.Ε.", η οποία εδρεύει στην ... και εκπροσωπείται νόμιμα και 2) Φ. Μ. του Ξ., κατοίκου ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Νικόλαο Βαβούρη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 15-6-2010 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Ροδόπης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 39/2012 του ίδιου Δικαστηρίου και 38/2015 του Τριμελούς Εφετείου Θράκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 9-7-2015 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκαν μόνο οι αναιρεσίβλητοι, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Μιλτιάδης Χατζηγεωργίου, ανέγνωσε την από 16-9-2016 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων ζήτησε την απόρριψη της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Με την κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως προσβάλλεται η 38/2015 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Θράκης, η οποία εκδόθηκε αντιμωλία των διαδίκων κατά την τακτική διαδικασία και με την οποία απορρίφθηκε η από 25-5-2012 έφεση των αναιρεσειόντων. Η έφεση αυτή στρεφόταν κατά της 39/2012 αποφάσεως του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Ροδόπης, που είχε δεχθεί εν μέρει κατ' ουσίαν την από 15-6-2010 αγωγή των αναιρεσιβλήτων, με την οποία αυτοί ζητούσαν να υποχρεωθούν οι αναιρεσείοντες να τους καταβάλουν διάφορα χρηματικά ποσά ως αποζημίωση για θετική ζημία και ως χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης από την εις βάρος τους αδικοπραξία. Η αίτηση αναιρέσεως ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρο 564 ΚΠολΔ), είναι συνεπώς παραδεκτή και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω.

ΙΙ. Περαιτέρω από τις διατάξεις των άρθρων 568 § 4 και 576 §§ 1-3 Κ.Πολ.Δ. συνάγεται ότι, επί ερημοδικίας στην αναιρετική δίκη, ερευνάται αυτεπαγγέλτως αν ο απολειπόμενος διάδικος επισπεύδει τη συζήτηση ή αν κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα και σε αρνητική περίπτωση κηρύσσεται απαράδεκτη η συζήτηση για όλους τους διαδίκους (ΟλΑΠ 36/1997). Αν ο απολειπόμενος διάδικος επισπεύδει τη συζήτηση, αυτή γίνεται σαν να ήταν παρόντες οι διάδικοι, εφ' όσον όμως ο πληρεξούσιος που υπέγραψε την κλήση-αίτηση ήταν νόμιμα διορισμένος πληρεξούσιος δικηγόρος του (ΟλΑΠ 4/1994, 2/1992), κατά τα άρθρα 94 § 1, 96 § 1 και 97 § 3 ΚΠολΔ, γεγονός που διαπιστώνεται με αυτεπάγγελτη έρευνα του δικαστηρίου (άρθρο 104 εδ. β' ΚΠολΔ). Στην προκειμένη περίπτωση, κατά τη συζήτηση στην αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο εμφανίσθηκαν και παραστάθηκαν κατά τη συζήτηση μόνο οι αναιρεσίβλητοι, ενώ κανείς από τους αναιρεσείοντες δεν εμφανίσθηκε ούτε παραστάθηκε κατά τη συζήτηση αυτή. Από τα έγγραφα της δικογραφίας και ειδικότερα από τα δύο αντίγραφα της αιτήσεως αναιρέσεως, μετά των επ' αυτών επισημειώσεων του αρμόδιου δικαστικού επιμελητή του Πρωτοδικείου Ροδόπης Δ. Π., που προσκομίζουν οι αναιρεσίβλητοι, αποδεικνύεται ότι τη συζήτηση της αιτήσεως αναιρέσεως για την ανωτέρω δικάσιμο επέσπευσαν οι αναιρεσείοντες δια του πληρεξουσίου τους δικηγόρου Κωνσταντίνου Μπότσαρη. Ο τελευταίος αποδεικνύεται ότι διορίστηκε ως πληρεξούσιος δυνάμει του υπ' αριθμ. .../7-10-2015 ειδικού πληρεξουσίου της συμβολαιογράφου ... Μ. Ε.-Φ.. Επομένως, πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση της αιτήσεως αναιρέσεως, παρά την απουσία των αναιρεσειόντων τούτων.

ΙΙΙ. Επειδή, κατά το άρθρο 559 αριθ. 8 περ. α του ΚΠολΔ, ιδρύεται λόγος αναίρεσης αν το δικαστήριο παρά το νόμο έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν. "Πράγματα", κατά την έννοια της διάταξης αυτής, είναι οι αυτοτελείς πραγματικοί ισχυρισμοί των διαδίκων, που συγκροτούν την ιστορική βάση και, επομένως, θεμελιώνουν το αίτημα της αγωγής, ανταγωγής, ένστασης ή αντένστασης και όχι ισχυρισμοί, που αποτελούν άρνηση της αγωγής ή της ένστασης ή επιχειρήματα νομικά ή πραγματικά, τα οποία αντλούνται από το νόμο ή την εκτίμηση των αποδείξεων. Δεν στοιχειοθετείται, όμως, ο λόγος αυτός αναίρεσης αν το δικαστήριο της ουσίας έλαβε υπόψη διευκρινιστικά της αγωγής ή της ένστασης περιστατικά, που βεβαιώθηκαν από τους μάρτυρες, μολονότι δεν είχαν περιληφθεί στην ιστορική της βάση (ΑΠ 1530/2008).

Στην προκειμένη περίπτωση, οι αναιρεσείοντες με τον πρώτο λόγο αναίρεσης προσάπτουν στην αναιρεσιβαλλομένη την πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθ. 8 περ. α του ΚΠολΔ, ήτοι της λήψης υπόψη πραγμάτων που δεν προτάθηκαν, ισχυριζόμενοι ότι το Εφετείο με το να δεχτεί: Α) ότι "οι εναγόμενοι καθ' όλο το χρονικό διάστημα από το Μάρτιο του 2008, αλλά κυρίως και μετά την κοινοποίηση σε αυτούς της έκθεσης της Πολεοδομίας Ν. Ροδόπης περί σύννομης εκτέλεσης του αναληφθέντος από την ενάγουσα έργου (Νοέμβριος 2008), του οποίου την επίβλεψη (αναφορικά με τις ηλεκτρολογικές εγκαταστάσεις) είχε ο δεύτερος εναγόμενος ως διπλωματούχος ηλεκτρολόγος μηχανικός, διέδιδαν σε τρίτους εν γνώσει της αναλήθειας τους, αφού γνώριζαν, τουλάχιστον από το Νοέμβριο του έτους 2008 που τους είχε κοινοποιηθεί η έκθεση αυτοψίας της πολεοδομίας, ότι η οικοδομή δεν έχει καμία αυθαιρεσία και δη (διέδιδαν) τόσο ότι η οικοδομή έχει πολεοδομικές παραβάσεις, όσο και ότι ο επιβλέπων μηχανικός (β' εναγόμενος) κινδυνεύει με αφαίρεση της επαγγελματικής του άδειας, εξαιτίας των παραβάσεων" και Β) ότι "στις 15.7.2008 η τρίτη εναγομένη κατέθεσε στο αρμόδιο τμήμα της Πολεοδομίας Ν. Ροδόπης αίτηση -καταγγελία, στην οποία αναφερόταν τα παραπάνω. Επ' αυτής εκδόθηκε από τον Διευθυντή Διεύθυνσης Πολεοδομίας Περιβάλλοντος Αρχιτέκτονα Μηχανικό Σ. Π., το από 11.11.2008 και με αριθμό πρωτ. ΔΠΠ .../2008 έγγραφο του τμήματος ελέγχου κατασκευών, απευθυνόμενο προς την αιτούσα - καταγγέλλουσα, σύμφωνα με το οποίο κατόπιν διενέργειας αυτοψίας από τον υπάλληλο Σ. Π., Πολιτικό μηχανικό, παρουσία της Ι. Χ., Αρχιτέκτονα μηχανικού, εκπροσώπου των συνιδιοκτητών και του επιβλέποντος το έργο Πολιτικού μηχανικού Α. Κ., διαπιστώθηκε ότι οι ως άνω αιτιάσεις της ως άνω αρχιτέκτονα δεν ευσταθούσαν", δέχθηκε πράγματα μη προταθέντα από τους αναιρεσίβλητους και μη περιληφθέντα στην αγωγή τους.

Ειδικότερα ότι, ενώ στην ως άνω αγωγή ο 2ος των αναιρεσίβλητων-εναγόντων ισχυριζόταν ότι οι τότε εναγόμενοι "διέδιδαν ότι αυτός (Φ.Μ.), ενεργών με την ιδιότητα του εργολάβου-κατασκευαστή, έχει προβεί σε πλήθος πολεοδομικών παραβάσεων στην παραπάνω οικοδομή, οι οποίες αποτελούν ποινικό αδίκημα και θα τον καταστρέψουν οικονομικά αφού με τις καταγγελίες τους στην πολεοδομία θα φροντίσουν να του αφαιρεθεί η άδεια ασκήσεως επαγγέλματος του ηλεκτρολόγου-μηχανολόγου μηχανικού...", η προσβαλλομένη απόφαση δέχτηκε ότι οι εναγόμενοι διέδιδαν εν γνώσει της αναληθείας, εφόσον μετά την κοινοποίηση σ' αυτούς της εκθέσεως αυτοψίας της πολεοδομίας γνώριζαν την αλήθεια, ότι η οικοδομή έχει πολεοδομικές παραβάσεις και ότι ο επιβλέπων μηχανικός κινδυνεύει με αφαίρεση της επαγγελματικής του άδειας εξαιτίας των παραβάσεων, θεωρώντας δηλ. ως επιβλέποντα μηχανικό τον 2ο ενάγοντα, χωρίς πράγματι αυτός να είναι. Ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος ως αβάσιμος, αφού, πέραν του εκ καθαράς παραδρομής αναφερομένου στην απόφαση "β' εναγομένου" αντί του ορθού "β' ενάγοντος", το εφετείο δεν έλαβε υπόψη μη προταθέντα ισχυρισμό, αλλ' αντίθετα έλαβε υπόψη διευκρινιστικά της αγωγής περιστατικά, που προέκυψαν από τις αποδείξεις.

IV. Ο προβλεπόμενος από το άρθρο 559 αρ. 20 ΚΠολΔ λόγος αναιρέσεως για παραμόρφωση εγγράφου συνίσταται στο διαγνωστικό λάθος της αποδόσεως από το δικαστήριο σε αποδεικτικό, με την έννοια των αρθρ. 339 και 432 ΚΠολΔ έγγραφο, περιεχομένου καταδήλως διαφορετικού από το αληθινό, εξαιτίας του οποίου καταλήγει σε πόρισμα επιζήμιο για τον αναιρεσείοντα. Δεν περιλαμβάνει όμως και την περίπτωση που το δικαστήριο, από την εκτίμηση και αξιολόγηση του αληθινού περιεχομένου του εγγράφου, έστω και εσφαλμένως, καταλήγει σε συμπέρασμα αντίθετο από εκείνο που θεωρεί ως ορθό ο αναιρεσείων, γιατί τότε πρόκειται για αιτίαση σχετική με την εκτίμηση πραγμάτων, η οποία δεν ελέγχεται από τον Άρειο Πάγο. Πρέπει δε την παραπάνω επιζήμια για τον αναιρεσείοντα κρίση του να σχημάτισε αποκλειστικά ή κατά κύριο λόγο από το έγγραφο που φέρεται ως παραμορφωμένο, προϋπόθεση η οποία δεν συντρέχει όταν τούτο εκτιμήθηκε μαζί με άλλα αποδεικτικά μέσα, χωρίς να εξαρθεί η σημασία του σε σχέση με το πόρισμα, για την αλήθεια ή αναλήθεια του γεγονότος που αποδείχθηκε, γιατί στην περίπτωση αυτή δεν είναι δυνατή η εξακρίβωση της ιδιαίτερης αποδεικτικής σημασίας του (ΑΠ 828/2010).

Στην προκειμένη περίπτωση με τον δεύτερο λόγο αναιρέσεως οι αναιρεσείοντες, επικαλούμενοι το άρθρο 559 αριθμός 20 του ΚΠολΔ, αποδίδουν στην προσβαλλόμενη απόφαση την πιο πάνω πλημμέλεια, για τη θεμελίωση δε του λόγου αυτού εκθέτουν τα εξής: Ότι το Εφετείο παραμόρφωσε το περιεχόμενο του με αρ. πρωτ. ΔΠΠ .../11-11-2008 εγγράφου του Διευθυντή Διεύθυνσης Πολεοδομίας Περιβάλλοντος Ν. Ροδόπης Αρχιτέκτονα Μηχανικού Σ. Π., με το να παραλείψει ουσιώδεις φράσεις αυτού, σχημάτισε δε την κρίση του (αρνητική για τους αναιρεσείοντες) στηριζόμενο στο έγγραφο αυτό. Ειδικότερα ότι παρέλειψε να μεταφέρει τις φράσεις: α) "αρχικά διαπιστώθηκε ότι η επέκταση (του υπογείου χώρου) δεν συμφωνεί με τα σχέδια της με αριθμό 597/2005 οικοδομικής αδείας...", β) "η εγκεκριμένη στατική και αρχιτεκτονική μελέτη προέβλεπε αρμό διαστολής μεταξύ των δύο στατικώς ανεξαρτήτων τμημάτων του κτιρίου χωρίς να προσδιορίζεται το πάχος του αρμού στα εγκεκριμένα σχέδια", γ) "στο ισόγειο διαπιστώθηκε κλείσιμο του ημιυπαίθριου χώρου σε συνέχεια του καταστήματος Κ5 προς τον ακάλυπτο χώρο της οικοδομής (...) και το προβλεπόμενο από την αρχική άδεια 597/2005 ισόγειο κατάστημα Κ5 μετά του ημιυπαιθρίου χώρου του μετετράπη σε κλειστό χώρο στάθμευσης αυτοκινήτων", ενώ διαλαμβάνει απλώς τα εξής: "διαπιστώθηκε ότι (...) η επέκταση του υπογείου χώρου του κτιρίου κάτω από τον υποχρεωτικό ακάλυπτο χώρο του οικοπέδου πραγματοποιήθηκε σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ. 3 του άρθρου 322 του από 14.1.1999 Π.Δ. "Κώδικας Βασικής Πολεοδομικής Νομοθεσίας" (ΦΕΚ 580 Δ/1999), οι ακάλυπτοι χώροι άνωθεν της πλάκας του επεκταθέντος υπογείου δενδροφυτεύθηκαν σύμφωνα με το άρθρο 366 του Π.Δ/τος, διαπιστώθηκε ότι κατασκευάστηκε ο αρμός διαστολής με το ενδεδειγμένο πάχος, δεν κόπηκε κανένα φέρον στοιχείο του κλιμακοστασίου και ως εκ τούτου δεν επηρεάζεται η στατική επάρκεια της οικοδομής, ενώ οποιαδήποτε αλλαγή χρήσης ορισμένων χώρων από διαμερίσματα σε γραφεία και το κλείσιμο του ημιυπαίθριου χώρου σε συνέχεια του καταστήματος Κ5, έγιναν σύμφωνα με την οικοδομική άδεια και τις αναθεωρήσεις αυτής (δηλ. τις 599β/2005 και 111/29-4-2008)". Ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος διότι οι προβαλλόμενες με αυτόν αιτιάσεις αφορούν όχι εσφαλμένη ανάγνωση του αναφερομένου εγγράφου αλλ' εκτίμηση του περιεχομένου του. Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω πρέπει να απορριφθεί η από 9-7-2015 αίτηση των αναιρεσειόντων, για αναίρεση της υπ' αριθμ. 38/2015 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Θράκης, να διαταχθεί η εισαγωγή του κατατεθέντος παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο και να καταδικαστούν οι αναιρεσείοντες στα δικαστικά έξοδα των παρισταμένων αναιρεσιβλήτων (άρθρα 176, 183 ΚΠολΔ), οι οποίοι κατέθεσαν προτάσεις.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την αίτηση αναιρέσεως κατά της υπ' αριθμ. 38/2015 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Θράκης.

Διατάσσει την εισαγωγή του κατατεθέντος από τους αναιρεσείοντες παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο. Και

Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στα δικαστικά έξοδα των παρισταμένων αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων οκτακοσίων (1800) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 15 Νοεμβρίου 2016.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 29 Νοεμβρίου 2016.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Α.Π. 684/2016

Σχόλια